Archief ‘Speelgoed uit de Polder’

Op zaterdag 18 mei hebben we ons archief van het boek ‘Speelgoed uit de Polder’ overgedragen aan het Historisch Genootschap Waddinxveen  (HGW) in de persoon van Bart Wiekart.
Lourens is op 2 april jl. overleden en het was zijn wens om alle informatie die hij had verzameld over de historie van de fabricage van houten speelgoed in Waddinxveen een plek te geven in de plaats van oorsprong. Aan de publicatie van dit boek zijn enige jaren van hard werken en uitgebreid onderzoek voorafgegaan. De inzet van Arthur Verdoorn en Karin Wester was hierbij onontbeerlijk.

We hebben van Bart Wiekart gehoord dat het HGW bezig is met het opbouwen van een collectie van speelgoed uit Waddinxveen en dat het de bedoeling is dat dit op enig moment toegankelijk wordt voor het publiek.
Zodra hierover meer bekend is, laten wij het u zeker weten.

Onderstaand persbericht is door het HGW opgesteld vanwege een pop-up store in Waddinxveen.

Ria en Laura Bas.

Persbericht:
Tentoonstelling OUD EN NIEUW
Twee vrijwilligers van het Historisch Genootschap Waddinxveen (HGW), Elise de Kock en Kirsten Suijkerbuijk, hebben oude en nieuwe voorwerpen en kunst met elkaar gecombineerd. Vanaf 11 mei is een tentoonstelling ingericht op de Promenade 79 in Waddinxveen met als thema “oud en nieuw”. De oude namen van de Waddinxveense industrie zoals Boonstoppel, Kempkes, Kibofa en Okkerse staan naast moderne kunstenaars Kooger, Van den Dool, Van der Lee en Verkade.
Het HGW heeft 25 jaar lang de geschiedenis van Waddinxveen verzameld en getoond. Nu is er verzameling samengesteld met de oude industriële geschiedenis en de hedendaagse kunstenaars. Want geschiedenis ontstaat iedere dag en dat willen deze twee dames ons vertellen en laten zien.
De Promenade 79 is iedere donderdag en vrijdag geopend van 14.00 uur tot 16.00 uur en op zaterdag van 14.00 tot 16.00 uur

 

Advertentie

Fernand Martin sold by Bertoia Auctions U.S.A.

In the weekend of November 9th at Bertoia auctions 17 pieces of Fernand Martin and successors toys went under the hammer.
In this year many toys from Fernand Martin were auctioned, both in America and in Europe, with prices sometimes running high. Possibly as a reaction to this, the revenues of this last auction were somewhat lower and perhaps more realistic. Although you would not say that of the roller skater!
I have selected a number of pieces of toys for this blog. If you want to see the full revenue, please check the website of this auction house.

   Le Petit Patineur (229) made by Flersheim (1912).
13,200.00 USD  
The Policeman (180) from 1901. 3,600.00 USD
Le Charbonnier (188) from 1901. 4,800.00 USD
La Conquete du Pole Nord (217) from 1909. 1,200.00 USD

To be continued in 2019 ….!

 

Speelgoed uit Waddinxveen geveild in Utrecht

ANTIEK SPEELGOED VEILING ZONDAG 28 OKTOBER  VEILINGHUIS PEERDEMAN UTRECHT MET 19e EEUWS HOUTEN SPEELGOED UIT WADDINXVEEN   

Onzichtbaar in het nieuws voor verzamelaars van en handelaars in vroeg Nederlands houten speelgoed vond er in Utrecht een veiling plaats van minstens 27 veelal houten paardentrams, koetsjes, pakhuisjes, omnibus-dienst, melkwagens, badkoetsjes en uiteraard een Van Gend & Loos-wagen. Dit alles is gemaakt door diverse ‘thuiswerkers’ en later fabriekjes in en om Waddinxveen.  In die omgeving werd tussen 1780-1980 prachtig houten speelgoed gemaakt.

Geruisloos verdwijnen deze  fraaie houten voertuigen, veelal gemaakt in de 19e eeuw, uit het zicht tegen schaamteloze lage prijzen in een ‘silent auction’ van Peerdeman Veilingen in Utrecht. Samen met technisch speelgoed w.o. treinen, stoom, elektrisch etc.

Is de lage opbrengst de schuld van het veilinghuis? Nou nee, die veilt in opdracht van de inbrenger. Je kan het veilinghuis alleen maar kwalijk nemen dat hij geen juiste beschrijving bij de voorwerpen plaatst! Nee, ik denk dat deze lage opbrengst wellicht voor rekening van de inbrenger is die onvoldoende informatie verstrekt heeft.

Charmant paardentrammetje, 2e helft 19e eeuw. € 90,00 (excl).
Omnibusdienst, 2e helft 19e eeuw, €95,00 (excl)
Paardentram uit eind 19e eeuw. Met glazen ruitjes. € 60,00 (excl)
Pakhuisjes (5) uit 19e en 20ste eeuw. het achterste pakhuisje is minder gebruikelijk. € 40,00 (excl)
Badkoetsje, 2e helft 19e eeuw. Met een trapje om in het water te komen! € 50,00 (excl)
Transportwagen met prachtig opschrift. de wielen zijn niet origineel. Dit horen spaakwielen te zijn. € 50,00 (excl)
Varia met Van Gend & Loos-wagen en een mooie blauw koetsje. € 130,00 (excl)

 

Literatuur:
‘Speelgoed uit de Polder, 200 jaar houten speelgoed uit Waddinxveen’, Lourens Bas, Karin Wester en Arthur Verdoorn.

Missing Martin found at French auction Osenat Fontainebleau!

On 14 October 2018, the Louis-Roland Neil collection was auctioned at the French auction house Osenat Fontainebleau. Thanks to a tip from an attentive collector, I studied the catalog more closely. And indeed it was offered under lot 377: ” Fernand MARTIN “La SENTINELLE ANGLAISE de la GARDE ROYALE ”.

Who is in possession of our book ‘Fernand Martin Toymaker in Paris 1878-1912’: see on page 121 that this soldier is described there and is depicted with a drawing but that a photo is missing. From now on, however, everyone can add the photo themselves!

In the auction the soldier is lying on a sort of stretcher. I have edited this photo for my own use but on the website of the above mentioned auctioneer you can also look up the other photo. The she soldier was sold for € 3850,00 including the auction fee.

In this collection 17 other Martins were also auctioned but they are negligible compared to the Royal Guard above!

Regarding the objects described in this article, I do not make a statement about condition or value. I advise interested collectors always do to research yourself, to view the object or to contact the seller / auction house.

The Frank Mohr Mechanical Toy Collection (part I)

“FERNAND MARTIN  TOYMAKER IN PARIS” 1878 – 1912

September 2018: The Frank Mohr Mechanical Toy Collection (part I)

Full of expectation, collectors of the Toys of Fernand Martin looked forward to yesterday, Saturday 22 September.
At the auction house Bertoia Auctions the first half of  the collection ofFrank Mohr, a collector of antique mechanical toys, was auctioned. His collection also contained many rare items from Fernand Martin.
Below an overview of sales prices achieved in USD, without the 25% auction costs. I have kept the order of the auction in this list and mainly looked at toys that are less often or rarely offered.

Name of toy Number(of Martin) price in US $
L’Ours Blanc 216 11000,00
La Boule Mystérieuse 204     600,00
L’Hercule Populaire (boxed) 200   9500,00
La Course en Sac 205   3750,00
Le Petit Cuisinier 198   1500,00
Le Petit Diabolo (boxed) 208   4250,00
L’Homme Sandwich 186 12000,00
L’Entravée 220   4000,00
La Chasse au Rat 221   1600,00
Le Traineau Russe (boxed)   40   7500,00
Les Boxeurs   35   3500,00
L’Assiette au Beurre et le Pantin 152   6000,00
Le Gymnaste 201 13000,00
La Blanchisseuse 171   1300,00
L’Autruche   24   1400,00
La Sentinelle Française 183   3000,00
Les Forgerons Infatigables     7   4500,00
Le Faucheur (boxed) 170   4750,00
Le Garcon de Café 181   6500,00
L’Eminent Avocat 201   1300,00
Le Treuil (no.1) 149   2500,00
Les Joyeux Danseurs (boxed)   23 12000,00
L’Homme de Corvée 173   4250,00
Le Gendarme 191   8000,00
Le Jeu de Massacre   16   5500,00
Dame de la Croix Rouge 237   2250,00
Le Pecheur a la Ligne   37   3750,00
Le Charcutier 187   8500,00
Chauds les Marrons 227   2250,00
Le Menuisier 212   4250,00
Le Cab Volant (boxed)   25   1300,00
La Sentinelle Italienne 183   2750,00
Le Gentleman Khaki 175   4250,00
Les Courageux Scieurs de Long   18   4000,00
The Policeman 180   3250,00
La Voiture a Bitume 194   7500,00
L’Aeroplane 215   5500,00
Le Petit Pianiste (boxed) 189   3250,00
La Pompe 159   1800,00
La Perruche   36   3250,00
Le Gendarme

For more information I refer to the website of Bertoia Auctions: http://www.bertoiaauctions.com/
Thanks to Michael Bertoia and Cor van Schaik for sharing their information.

To be continued ….. in 2019!

 

 

 

De stofwolken zijn opgetrokken …

Zaterdag 8 september hebben ongeveer 300 bezoekers, een fotograaf, een cameraman en een aantal plaatselijke en landelijke notabelen ons huis bezocht. De fotograaf was onze prijs omdat we uiteindelijk een gedeelde eerste prijs hebben gewonnen met de posteractie van Hart voor Monumenten. Een aantal foto’s is gisteren geplaatst in hun digitale nieuwsbrief:

https://www.hartvoormonumenten.nl/verhalen/monumentaal-speelgoedwinkeltje-hoorn-hier-komen-de-verhalen-los

Als je scrollt tot de foto van het ‘winkeltje’ dan kan je met de  <  > pijltjes een aantal foto’s bekijken. Zo krijgt u ook een indruk van hetgeen de fotograaf en de vertegenwoordigers van het restauratiefonds hebben gezien. Wij zijn aangenaam verrast door de foto’s en kijken op een andere manier naar ons vertrouwde interieur. We hopen dat jullie er ook met plezier naar kijken!

 

 

De zomer voorbij …

De zomer loopt ten einde, het nieuwe culturele seizoen begint voor ons met Open Monumentendag. Net als vele voorgaande jaren stellen wij ons huis open voor belangstellenden. De poster die wij daarvoor hebben bedacht en laten maken bij de organisatie Hart voor Monumenten is tot weekwinnaar van week 4 gekozen! Op https://www.hartvoormonumenten.nl/ leest u daar meer over.

VERKIEZING MOOISTE POSTER POSTERACTIE OPEN MONUMENTENDAG 2018
Posteractie weekwinnaar #4: Pakhuisstraat 10 Hoorn

De winnaars maken elke maand kans op een professionele fotoshoot van hun monument. De vierde winnaar is Pakhuisstraat 10 in Hoorn. Daar vind je een prachtige historische speelgoedverzameling. Zet op 8 of 9 september een stap over de drempel en je ziet waarom ‘In Europa’ het thema van 2018 is!



Dwarshuis uit de 17e eeuw
De Pakhuisstraat heette aanvankelijk de Fabrieksstraat, vernoemd naar de stadstimmerwerf of stadsfabriek die je hier aantrof. Aan het begin van de 17e eeuw verrezen hier enkele pakhuizen van de Verenigde Oost-Indische Compagnie en kwam de naam Pakhuisstraat in gebruik. Dit dwarshuis is vermoedelijk oorspronkelijk in de 17e eeuw tot stand gekomen. Evenals in het naastgelegen pand zijn inwendig delen van het eiken houtskelet behouden gebleven. De buitenzijde is uiteraard meerdere malen gewijzigd, de pui is op historiserende wijze vormgegeven.

Dit 17e eeuws woon- en winkelhuis met hoge, steile dwarskap heeft grotendeels het originele houtskelet. De eigenaar heeft het pand begin 1980 gekocht. Tot die tijd was de winkel een sigarenwinkeltje. Begin 1900 was aan de achterzijde ook een sigarenmakerij gevestigd. Het winkeltje met het originele interieur is een uitstekende plaats voor de collectie antiek speelgoed dat al een periode van twee eeuwen beslaat. 

Again a Martin Surprise!

A week ago, an American collector from Martin Toys sent me a picture of a toy.
It is a figure of a man with a metal ball in both hands. His looks show the pointed nose and the luxuriant head of hair! The waistcoat and tie are similar to the barber made by Fernand Martin.

The collector asked if I had seen this before. He referred to page 176 of my Martin book. On this page you can see a picture of ‘The Martin Exhibit’ which took place at the St. Louis World’s Fair in 1904.
After some searching we found the Martin toy in the bottom right corner of the photo (see the white arrow). I have not seen this toy ‘in real life’ before, so I do not know whether it might represent a juggler or a ‘jeu de boules’ player?

After ‘Le Joyeux Contrabassiste’ this is the second toy that was made for this exhibition in St. Louis and is not known from the existing production lists of Fernand Martin. The key is in line with the above date.

If you look at the photo of St. Louis, it is not inconceivable that an ‘unknown’ piece of toys from Martin will pop up in the future.
So … to be continued? That is also up to you so please keep met informed!

And … do not forget to watch the auction of Frank Mohr’s Martin collection in September at Bertoia!

“OMOCHA”: JAPANS VOOR SPEELGOED ”GANGU”

OMOCHA” : JAPANS VOOR SPEELGOED: GANGU”

Shimizu Seifu (1851-1913) en Kawasaki Kyosen (1877-1942) zijn beiden Japanse kunstenaars. Kyosen werkte in Osaka en maakte 5000 waterverftekeningen van speelgoed met en zonder religieuze achtergrond. Shimizu Seifu werkte in Tokyo en voordat hij een serie van tien boekjes getiteld “Unai No Tomo” maakte en  publiceerde over speelgoed, had hij zijn gehele verzameling speelgoed in 50 boeken (met 5000 waterverftekeningen) verwerkt!

Portretten van Kyosen Kawasaki (onder) en Shimizu Seifu.

Enige tijd geleden las ik in een publicatie dat Kyosen Kawasaki het werk van Shimizu Seifu zou hebben gekopieerd en gebruikt. Niet vreemd dus dat ik onder de indruk was van de vele overeenkomsten in het werk van beiden kunstenaars.

Simizu Seifu: Unai No Tomo (1892 t/m 1912).
Kozumi (of Kyosen) Kawasaki.

Mijn interesse in de cultuur van Japan en zijn volkskunst wordt voortdurend gevoed door de houtdrukprenten uit dit land, die ik vind in Japanse boekjes of als losse prenten op het internet. En gezien mijn grote liefde voor het verzamelen van tollen zijn prenten met tol of tolspel niet alleen een lust voor het oog maar ook zeer waardevol voor datering van tollen in mijn collectie.

Zie ‘water colour design made by Koizumi of Kyosen Kawasaki’, een van de 5000 die hij maakte van ‘folk art toys’. In mijn boek “The Lost Art of Spinning Tops” heb ik deze Japanse artiest genoemd en afgebeeld.

Unai no Tomo deel 5, Shimizu Seifu
Koizumi of Kyosen Kawasaki

Kawasaki Kyosen werkte in de Meiji en Showa periode en gebruikte voor zijn serie van 5000 waterverftekeningen niet alleen het traditioneel Japanse speelgoed dat hij vond door heel Japan. Ook de bekende Japanse geluksbrengers en ander ‘folk art’-speelgoed, verwerkte hij in 52 tekenboeken die bewaard worden door Kyosens  Gangucho Library, Prefectuur Osaka Japan. Zij worden  gerekend tot het betere werk op het gebied van oud Japans speelgoed.

Kuzomi of Kyosen Kawasaki

In 2016 vind en koop ik op internet ‘Japan Local Doll & Toy collection, full color pictorial  woodblock’, een boekje met 53 pagina’s ingebonden op de traditionele Japanse wijze met meer dan 100 afbeeldingen van folkart speelgoed en poppen.

Als ik verder kijk zie ik dat in het boek de titel; ‘UNAI NO TOMO” staat: Friend of the children. Daarmee wordt verwezen naar speelgoed als kindervriend. Het is geschreven door Shimizu Seifu. Na aankoop van deze tweede druk uit 1924 wordt ik getroffen door de vele overeenkomsten tussen beiden kunstenaars,  Kyosen en Seifu. Beiden hebben Speelgoed als onderwerp.

Over Seifu weet ik ondertussen dat hij omstreeks eind 1878 besluit om  ppeelgoed te gaan verzamelen! Dit na een bijeenkomst van mensen met belangstelling voor de oude en jonge historie van Japan die tijdens een maaltijd in het huis van de ouders van zijn beste vriend  Takenouchi  Arihisa , discussieerden over de diverse meegebrachte kunst- en antieke voorwerpen. Dit inspireerde hem zeer! Hij is dan 26 jaar. Later in zijn leven zou Seifu in een interview verklaren dat verzamelen van kunst en antiek te duur was en speelgoed dichter bij hem stond!

Kuzomi of Kyosen Kawasaki
Unai no Tomo door Shimizu Seifu

Seifu Shimizu staat sinds zijn 15e jaar aan het hoofd van zijn toen nog welgestelde familiebedrijf, een handels- en transport maatschappij in Tokio. Ondanks dat hij al vroeg aangaf meer geïnteresseerd te zijn in poëzie en kunst, Seifu is een leerling van Kozandô Sangetsu voor Haikai (poezie) en een pupil van de kunstenaar Hirosige III in zijn tekenschool, moet hij van zijn zeer strenge vader werken in het familiebedrijf. Het is voor mij onduidelijk hoe hij zonder steun toch gaat reizen en verzamelen en besluit de historie van het moderne Japanse speelgoed en de plaatselijke verschillen te volgen op basis van wat hij tijdens zijn reizen tegenkwam; een zelf bedacht cultuuronderzoek.

Na tien jaar had hij honderden stuks speelgoed verzameld van plaatselijke speelgoedmakers  waarbij hij zo veel mogelijk verschillende versies probeerde te bemachtigen. Bij voorbeeld niet alleen poppen om mee te spelen maar ook poppen voor ceremonieel gebruik. Zo had men de karper die voorspoed brengt en de karper als speelgoed, vliegers en tollen en hagoita batjes voor pluimbal en als ceremonieel cadeau. Zo zijn er tientallen verschillen in speelgoed in vorm en in materiaal, zoals papier-maché,  klei, hout, karton en bamboe. Alles verkocht onder de naam ‘Omocha’ in plaats van de minder formele naam ‘Gangu’ voor speelgoed. Seifu begint aan de hand van zijn verzameling prachtige waterverftekeningen te maken als voorbeeld voor een serie houtdruk kleurenprenten en in 1891 is hij klaar om wat van zijn werk te publiceren  met als titel “Unai No Tomo”. Het eerste deel van een serie wordt gemaakt door de ambachtelijke houtdrukkunstenaar Kimura Tokutaro, en verkocht door de boekhandelaar Oguro Magobei uit Tokyo. Ondanks de fraaie uitvoering was het geprijsd voor slechts 60 yen. Toch was de verkoop erg slecht, zo slecht dat Shimizu gedwongen was het merendeel van de honderd exemplaren die hij had laten drukken aan een snelle uitgever Unsôdo uit Kyoto te verkopen. Deze nieuwe uitgever maakte pas na verloop van tijd een aardige winst op deze eerste serie.

Unai no Tomo, Shimizu Seifu

Pas na 10 jaar in 1901 besluit Seifu deel 2 te maken en voor zijn dood in 1913 nog de delen 3, 4, 5 en 6. Na zijn dood is de serie van 10 delen compleet gemaakt. Deel 7, 8, 9 en 10 zijn door de kunstenaar Nishizawa Tekiho (1889- 1965) gemaakt. Hij is de schoonzoon en aangenomen erfgenaam van Nishizawa  Senko, een goede vriend van Seifu en verzamelaar van poppen.

Nishizawa Tekiho

In een interview voor zijn overlijden in 1913, maakt Seifu nog eens duidelijk dat, van al die personen die op lijsten met hem genoemd worden, zijn grootste ‘sponsor’ Takenouchi was. En vertelde het jammer te vinden dat hij geen uitgever had gevonden die zijn oorspronkelijke plan, om van iedere speelgoedvorm een apart  boek uit te geven, wilde uitvoeren! Bijvoorbeeld  deel 1 over vliegers, deel 2 over tollen enzovoort. Dit om de plaatselijke verschillen te laten zien van een en het zelfde speelgoedonderwerp. Ja  uit antropologisch oogpunt zou dat een prachtig onderzoek zijn geweest!

Ik hoop dat de afbeeldingen u voldoende inspireren om te genieten van de mooie Japanse tollen en deze wellicht te (gaan) verzamelen!

 

Results Bertoia Auction april 27th 2018

Pousse-Pousse Annamite                         $  2500,00
Le Chérif                                                         $  8000,00
La Pompe                                                        $  2750,00
Le Gai Violoniste                                          $    650,00
Le Petit Décrotteur                                       $  4500,00
La Blanchisseuse                                         $  2000,00
Le Pochard (w. box)                                      $    700,00
L’Homme de Corvee (w. box bottom)      $  4000,00
Bamboula (w. box bottom)                         $  2250,00
Le Vaillant Boer                                            $  6000,00
Le Balayeur                                                    $  1800,00
The Policeman                                              $  7500,00
La Petite Marchande                                   $    800,00
Le Cab                                                              $    475,00
Le Cake-Walk !!!!                                            $  8000,00
Le Bonhomme a l’Echelle (w. box)           $  5500,00
Le Petit Cuisinier                                          $  2500,00
Le Joueur de Boules                                     $  1100,00
L’Hercule Populaire                                      $  4000,00
L’Éminent Avocat                                         $  1200,00
La Boule Mystérieuse (w. box)                  $    700,00
Le Petit Diabolo                                             $  2500,00
Le Petit Culbuteur                                         $    350,00
Au Parfait Pêcheur                                       $  5500,00
Le Petit Écureuil Vivant                              $    275,00
Le Menuisier                                                  $  4500,00
La Danse des Singes                                    $  3000,00
L’Ours Blanc (w. box)                                    $  1800,00
L’Ours Blanc (climbing)                               $  6000,00
La Conquete du Pole Nord                          $  3000,00
L’ Autopatte (w. box)                                     $  1100,00
Le Valseurs                                                     $    500,00
L’Entravée                                                       $  5000,00
Le Petit Livreur                                              $    400,00
Le Jeune Ecuyer                                           $  3250,00
L’Intrepide Jockey                                        $  4500,00
Les Cochons du Père François                 $  3250,00
Chauds les Marrons                                     $  3250,00
Soldat Marocain                                            $  4250,00
Je Sonne la Paix                                            $  1300,00
Le Ramier (with box)                                    $    350,00
L’Entraineur Skiff                                          $    750,00
Madelon Casseuse d’Assiettes (w. box)   $  1200,00
La Pompe                                                         $  2750,00
Les Boeufs                                                        $  3750,00
L’Oie                                                                    $  2750,00
Le Faucheur                                                     $  2750,00
Le Petit Décrotteur                                         $  4500,00
Le Joueur d’Orgue                                          $    700,00